شیرآلات آزمایشگاهی تجهیزاتی تخصصی برای کنترل آب، گاز، هوای فشرده و وکیوم در میزها، سینکها، شلفها و هودهای آزمایشگاه هستند. انتخاب این شیرها فقط براساس ظاهر یا محل نصب انجام نمیشود؛ نوع سرویس، فشار کاری، جنس بدنه، پوشش، نوع اتصال، تعداد خروجی و شیوه بهرهبرداری باید با نقشه تأسیسات و نیاز واقعی آزمایشگاه هماهنگ باشند.
برای بررسی مدلها، کاربردها و مشخصات فنی، انواع شیرآلات آزمایشگاهی را مشاهده کنید.
این مقاله یک راهنمای آموزشی برای شناخت انواع شیر آزمایشگاهی و معیارهای انتخاب آنهاست. برای مشاهده مدلها، کدها و مشخصات هر محصول میتوانید به صفحه شیرآلات آزمایشگاهی مراجعه کنید.
شیرآلات آزمایشگاهی چه تفاوتی با شیرآلات معمولی دارند؟
در آزمایشگاه ممکن است یک میز همزمان به آب، گاز، هوای فشرده یا خلأ نیاز داشته باشد. هر سرویس رفتار، خطر و الزامات اتصال متفاوتی دارد. شیر آزمایشگاهی باید برای سیال مشخص انتخاب شود، امکان تشخیص سرویس را فراهم کند و با جانمایی سکوبندی یا هود هماهنگ باشد. مدل مناسب برای آب الزاماً برای گاز یا وکیوم مناسب نیست و نباید صرف شباهت ظاهری، سرویس شیر تغییر داده شود.
در بسیاری از مدلها از بدنه برنج فشرده و پوشش پودری اپوکسی استفاده میشود، اما جنس و پوشش دقیق باید در صفحه همان محصول یا مستندات سفارش تأیید شود. نوع اورینگ، نشیمن، نازل و اتصال نیز میتواند با سرویس تغییر کند.
انواع شیرآلات آزمایشگاهی براساس سرویس
شیر آب آزمایشگاهی
شیر آب آزمایشگاهی برای واحد شستوشو، سینک، میز و بعضی هودها استفاده میشود. مدلها میتوانند تکسرویس فقط آب سرد، مخلوط سرد و گرم، رومیزی، دیواری، زیرشلفی یا کنترل هود باشند. شکل علم و ارتفاع خروجی باید با ابعاد سینک، فاصله شلف و حجم ظروف هماهنگ شود.
شیر گاز آزمایشگاهی
شیر گاز آزمایشگاهی برای کنترل سرویس گاز تعریف میشود و انتخاب، نصب و آزمون آن باید مطابق نوع گاز، فشار طراحی، نقشه پروژه و الزامات ایمنی انجام شود. محل شیر باید قابل دسترس باشد و از فعالشدن ناخواسته یا آسیب مکانیکی محافظت شود. نوع اتصال و نشانهگذاری سرویس هنگام سفارش صریحاً تأیید گردد.
شیر هوا آزمایشگاهی
شیر هوا آزمایشگاهی برای دسترسی کنترلشده به هوای فشرده روی میز، شلف یا هود استفاده میشود. فشار شبکه، دبی موردنیاز، نوع شیلنگ و اتصال خروجی در انتخاب مدل مؤثرند. شیر باید با شرایط واقعی شبکه سازگار باشد و وجود شیر قطع اصلی یا تجهیزات تنظیم فشار طبق طراحی پروژه بررسی شود.
شیر وکیوم آزمایشگاهی
شیر وکیوم آزمایشگاهی نقطه اتصال تجهیزات به شبکه خلأ مرکزی یا سامانه تعریفشده پروژه است. آببندی، افت فشار، نوع اتصال و سازگاری شیلنگ اهمیت دارند. این شیر با شیر هوای فشرده یکسان نیست؛ حتی اگر بدنه یا فرم ظاهری آنها شبیه باشد.
انواع نصب شیر آزمایشگاهی
مدل رومیزی
روی صفحه میز یا کنار سینک نصب میشود و باید محل سوراخکاری، ضخامت صفحه، فضای مهره و اتصالات زیر میز و جهت حرکت اهرم کنترل شوند.
مدل دیواری
برای نقاطی مناسب است که تأسیسات از دیوار یا پنل خدماتی وارد میشوند. ارتفاع و فاصله خروجی تا سینک یا ظرف اهمیت زیادی دارد.
مدل زیرشلفی و روشلفی
در سکوبندی دارای شلف خدماتی استفاده میشود. فضای آزاد اطراف دسته، مسیر لوله و فاصله خروجی تا سطح کار باید پیش از سفارش اندازهگیری شود.
مدل هود و کنترل از بیرون
در بعضی هودها بخش کنترل بیرون محفظه و خروجی سرویس داخل هود قرار میگیرد. جانمایی باید با دیواره، پنل تأسیسات، حرکت شیشه و فرایند کاری هود هماهنگ باشد.
جنس بدنه و پوشش شیرآلات آزمایشگاهی
بدنه برنجی فشرده و پوشش الکترواستاتیک اپوکسی در بسیاری از محصولات این گروه دیده میشود. پوشش به نظافتپذیری و حفاظت سطح کمک میکند، اما مقاومت مطلق در برابر همه مواد شیمیایی ایجاد نمیکند. نوع ماده، غلظت، دما و مدت تماس میتواند بر پوشش اثر بگذارد. آلودگیها باید با روش سازگار پاک شوند و استفاده از ابزار ساینده یا شوینده تأییدنشده مناسب نیست.
رنگبندی و تشخیص سرویس
در شبکههای چندسرویسی، تشخیص صحیح آب، گاز، هوا و وکیوم اهمیت ایمنی دارد. رنگ یا برچسب میتواند به شناسایی کمک کند، اما انتخاب رنگ نباید براساس حدس یا صرفاً ظاهر انجام شود. کدگذاری نهایی باید با استاندارد داخلی مجموعه، نقشه تأسیسات و الزامات پروژه هماهنگ باشد و روی شیر، مسیر لوله و نقاط قطع اصلی یکدست اجرا شود.
چگونه شیر آزمایشگاهی مناسب انتخاب کنیم؟
- نوع سرویس و سیال را دقیق مشخص کنید.
- فشار و دبی طراحی شبکه را اعلام کنید.
- محل نصب: رومیزی، دیواری، شلفی یا هود را تعیین کنید.
- تعداد خروجی و نوع کنترل موردنیاز را مشخص کنید.
- نوع اتصال ورودی، خروجی و تبدیل احتمالی را بررسی کنید.
- ابعاد سینک، شلف و فضای آزاد حرکت اهرم را اندازه بگیرید.
- جنس، پوشش و سازگاری با شرایط محیط را کنترل کنید.
- کد محصول و مشخصات نهایی را در پیشفاکتور ثبت کنید.
نصب و آزمون پس از اجرا
نصب باید توسط فرد دارای صلاحیت و براساس نقشه تأسیسات انجام شود. قبل از اتصال، سرویس و مسیر لوله شناسایی و از نبود آلودگی در خط اطمینان حاصل گردد. پس از نصب، اتصالات، عملکرد باز و بستهشدن و نشتی مطابق روش مناسب همان سرویس بررسی شوند. آزمون گاز، هوای فشرده یا وکیوم نباید با روش نامتناسب انجام شود. نتیجه تست و کد شیر بهتر است در مدارک تحویل پروژه ثبت شود.
نگهداری شیرآلات آزمایشگاهی
بازرسی دورهای شامل کنترل نشتی، لقشدن اتصال، آسیب پوشش، حرکت نامنظم دسته و سلامت نازل یا شیلنگ است. هر شیر معیوب باید از سرویس خارج و توسط فرد متخصص بررسی شود. تعویض قطعه داخلی با نمونه نامشخص یا تغییر کاربری شیر برای سیال دیگر میتواند ایمنی و عملکرد شبکه را مختل کند.
قیمت شیرآلات آزمایشگاهی
قیمت به نوع سرویس، تعداد خروجی، فرم نصب، جنس و پوشش، نوع علم یا نازل، اتصالات همراه و تعداد سفارش بستگی دارد. مقایسه قیمت زمانی معتبر است که کد محصول و تمام مشخصات فنی یکسان باشند. برای استعلام دقیق، نقشه یا حداقل نوع سیال، محل نصب، فشار کاری، تعداد و اتصال موردنیاز را ارائه کنید.
سؤالات متداول
آیا یک شیر را میتوان برای آب، گاز و هوا استفاده کرد؟
خیر، مگر آنکه سازنده و مستندات فنی صریحاً آن کاربرد را تأیید کرده باشند. هر سرویس باید شیر متناسب خود را داشته باشد.
تفاوت شیر هوا و شیر وکیوم چیست؟
یکی برای شبکه هوای فشرده و دیگری برای خلأ طراحی میشود؛ فشار، آببندی و نوع اتصال آنها میتواند متفاوت باشد.
برای سینک، شیر رومیزی بهتر است یا دیواری؟
به مسیر تأسیسات، ابعاد سینک، شلف و فضای آزاد بستگی دارد. نقشه محل باید پیش از انتخاب بررسی شود.
آیا پوشش اپوکسی کاملاً ضد مواد شیمیایی است؟
خیر. مقاومت به ماده، غلظت، دما و مدت تماس وابسته است.
برای سفارش چه اطلاعاتی لازم است؟
نوع سرویس، فشار، محل نصب، تعداد خروجی، نوع اتصال، تعداد محصول و کد یا مدل موردنظر را اعلام کنید.